Kemik Tümörleri - Kemik İliği Nakli - Medical Park

Kemik Tümörleri

kemik tümörleri

Kemik tümörleri; normalden hızlı ve kontrolsüz büyüyen, iyi huyluysa bulunduğu kemiğe, kötü huyluysa aynı zamanda uzak organlara da yayılabilen tümörlerdir. Kemik tümörleri dediğimiz zaman aslında kemiğin içindeki dokulardan kaynaklı tümörlerden bahsediyoruz. Bunları; kemik, kıkırdak ve kemiğin içinde yer alan diğer dokular (yani kemik iliği ve bağ dokuları) olarak sıralayabiliriz. Tümör, bunların hepsinden köken alabilir. Bu grup içinde yumuşak doku türlerini de sayabiliriz. Yumuşak doku tümörleri, hareket sistemini (kollar, bacaklar, omurga, omuz kuşağı ve leğen kemiği) ilgilendiren tümörlerdir. Bunlar, ortopedik onkolojinin ilgi alanına giren ve ortopedik onkolog tarafından tedavi edilmesi gereken tümörlerdir.

Kanserle nasıl bir ilgisi vardır?

Kanserleri üç ana gurupta değerlendirebiliriz. Bunların birincisi iç organlardan kaynaklı kanserlerdir; akciğer, böbrek, mide, kolon, meme, prostat vb. kanserler bu gruba dahildir. İkinci grup kanser türleri kemik iliği ve kan kökenli tümörleridir; lenfoma ve lösemi bu gruba girer. Üçüncü kanser tipi ise bağ dokusu tümörleridir; kemik, eklem kıkırdağı, damar, sinir, yağ dokusu vb. olarak sayabiliriz. Hareket sisteminin kötü huylu tümörleri yani kanserleri sarkoma adını alırlar.

Kemik tümörleri ile kemik kanseri aynı mıdır?

Hayır, her tümör kanser değildir. İyi huylu tümörler kanser olmayıp yalnızca bulundukları bölgede sorun oluştururlar. Kötü huylu kemik tümörleri, kemik kanseri olarak değerlendirilirler. Kemikte görülen bazı kanserler ise; akciğer, böbrek, prostat, meme vb. organlarda (bu kanser türleri kemiğe sıçramaya eğilimlidir) ortaya çıkan kanserlerin kemiğe metastaz (sıçrama) yapması sonucunda görülürler. Bu kanserler kemik kökenli kanseri olmayıp kemik metastazı olarak adlandırılır.

İyi huylu kemik tümörleri görülme sıklığı nedir?

İyi huylu tümörler ile kötü huylu tümörleri ayırmak gerekiyor. Örneğin, iyi huylu tümörlerden olan kemik kistleri sık görülmektedir. Kemiklerdeki gelişim bozukluğu ile kendini gösteren küçük fibröz bağ dokusu tümörleri de iyi huylu tümörler içinde yer alır ve sık görülür. Her çocukta görülebilen ve tesadüfen rastlanılan küçük lezyonlardır.

Kötü huylu tümörlerin görülme sıklığı nedir?

Kötü huylu tümörler içinde en sık rastlanılan, kemiğin kendi içinden çıkan sarkom dediğimiz tümörlerdir. Kemik kökenli sarkomlardan en sık görülenleri osteosarkom, Ewing sarkomu ve kondrosarkomdur. Osteosarkom, kemik hücrelerinden çıkan ve en sık görülen kötü huylu kemik tümörüdür. Daha çok diz çevresinde, kalça bölgesinde ve omuz eklemine yakın kemiklerde ortaya çıkar. İkinci sıklıkta görülen kötü huylu kıkırdak kökenli bir tümördür. Son olarak Ewing sarkom,u daha genç hastalarda ve çocuklarda karşılaştığımız bir kanser tipidir. Bu şekilde ortaya çıkan kemik kökenli kanserler, akciğer, mide ve meme kanserleri kadar sık görülmez. Türkiye’de bu tümör türlerinin her biri yılda en fazla 150-200 kişide görülmektedir.

Kemik tümörleri kimlerde görülür?

Kemik tümörleri her yaşta görülebilse de genellikle gençlerde rastlanır. Bir bebek de kemik kanserli olarak doğabilir, 80 yaşında yaşlı bir hastada kemik kanserine yakalanabilir. Ancak sıklıkla görülme oranı 15-25 yaş arasıdır. Özellikle osteosarkom genç yaşlarda daha sık görülür ve 15-25 yaş aralığında tabir yerindeyse “pik” yapar. Kıkırdak kanseri dediğimiz kondrosarkom ise osteosarkoma göre daha ileri yaşta (35 yaş ve üstü) görülme sıklığı daha fazladır.

Kemik tümörleri farklı şekillerde de görülse de ergenlik döneminde, hızlı boy atan çocuklarda ve erkek çocuklarda görülme sıklığı daha fazladır. Özellikle çocukların hızlı boy atma dönemlerinde görülür. Boy atma; kemik uçlarından ve büyüme kıkırdaklarından gerçekleştiği için bu dönemde bu bölgelerde görülür. Neden sorusunun cevabı ise bilinmiyor.

Kemik tümörleri ağrıları simetrik değildir; yani hem sağ hem de sol tarafta birden görülmez. Büyüme ağrıları ise simetriktir. Çocuk top oynadıktan sonra her iki bacağı da ağrıyorsa, basit ağrı kesiciler ile ya da istirahat edince geçiyorsa buna büyüme ağrısı diyebiliriz. Ayrıca tümörlerde özellikle gece ağrıları olurken, büyüme ağrıları genellikle uyku sırasında ortaya çıkmaz ve daha hafif ağrılarla kendini gösterir.

Kemik tümörlerinin belirtileri nelerdir?

İki temel belirtisi vardır. Bunlar da aslında hastalığa özgü belirtiler değildir. İlk belirti ağrıdır. Bütün hareket sistemi hastalıklarında ortak belirti ağrıdır. Basit kistlerde, darbe ve ezilmelerde, burkulmalarda ve romatizmal hastalıklarda da ağrı görülebilir. Ancak tümörlerden kaynaklı ağrılar, başlangıçta istirahatla geçer ama ileri evrelerde istirahat de fayda etmez. Tümörlerin erken dönemlerinde ağrı kesici ilaçlar iyi gelir ancak ileri aşamada ağrıyı dindirmez. Daha güçlü ağrı kesiciler daha yüksek dozlar gerekir. Tümörlerden kaynaklı ağrılar sıklıkla gece ağrıları şeklinde ortaya çıkar ya da şiddetlenir. Giderek sıkıştırıcı ve ezici bir karaktere sahip olur.

Diğer tipik belirti nedir?

Tümör ağrılarının ikinci belirtisi de şişliktir. Bu durum; kemik tümörünün kemiğin dışına çıkıp yumuşak dokuya geçmesi şeklinde olur ve ileri evrelerde görülür. Tümör; kemiğe yerleşip zamanla kemiğin kabuğunu, zarını deler ve yumuşak dokuya geçer. Bu süreç haftalar bazen aylar alır. Bu nedenle erken dönemlerde yakalanması önem arz eder.

Geç dönemde fark edilen kötü huylu tümörler, akciğer gibi hayati organlara yayılıp, yaşamı tehdit edebilmektedir. Bir de doğru uzmana yani bir ortopedik onkoloji uzmanına başvurulmadığı zaman yanlış tanılar da konulabiliyor ve bu da telafisi zor sonuçlara yol açabiliyor. Kemik tümörlerinin tedavisinde, erken teşhis ve doğru hekim hayati önem taşıyor.